Etiquette: high class ontbijten

9 December 2021

High class etiquette: ontbijten

Wakker worden is maar voor weinigen onder ons een leuke bezigheid. Het helpt natuurlijk als je wakker wordt naast een schoonheid van KHLOÉ Consultancy (ontmoet ze hier!), maar het wordt extra verdraagzaam als je weet dat je kort erna kan genieten van een goed ontbijt. 

Het ontbijt wordt beschouwd als de belangrijkste maaltijd van de dag. Wie het overslaat zal merken dat het de dagelijkse prestaties beïnvloedt. Tegen lunchtijd worstelen de meeste van deze ontbijt-skippers met onder anderen concentratie. Je snapt natuurlijk wel dat een ontbijt meer inhoudt dan alleen een mueslireep of een gekookt ei. 

Een stukje geschiedenis
De Engelse naam breakfast verklapt al iets over de functie van het ontbijt, namelijk het breken van het vasten in de nacht: break – fast. We weten van deze ochtendmaaltijd dat het al duizenden jaren wordt genuttigd. In de steentijd maalde men gepelde granen en kookten dat naar een soort pap, de Egyptenaren consumeerden een mix van bier, brood en uien en de Oude Grieken werden wakker met olijven en, jawel: pannenkoeken!

Het ontbijt van de Romeinen komen het meest overeen met dat van ons: brood met kaas en vleeswaren, maar dan wel met wijn. Even voor de zekerheid: dat laatste is tegenwoordig not done 😉

In de Middeleeuwen vond men het ontbijt over het algemeen niet zo belangrijk, daarbij heeft de katholieke kerk op laten tekenen dat te vroeg eten gelijk stond aan gulzigheid en daardoor werd steeds minder ontbeten. Alcohol werd gezien als zwakte en zodoende verloren we de gewoonte om wijn te drinken bij de ochtendmaaltijd.

Later kwam het ontbijt weer terug als algemeen gebruik, in eerste instantie als iets van de edelen en dus rijk van vlees. Toen in de 16e eeuw cafeïne werd ontdekt, werd dit een vast onderdeel van het ontbijt, tot vandaag de dag! Hoewel cafeïnehoudende dranken niet per definitie gezond zijn, werd in diezelfde eeuw door artsen erkend dat het ontbijt een essentiële maaltijd was. 

Etiquette van het ontbijt
Ontbijten zoals we tegenwoordig doen, is voornamelijk gebaseerd op Engelse etiquette. Hoewel we in Nederland een ander soort ontbijt hebben dan aan de overkant van het Kanaal (Hollandse zoetigheid versus Britse spek en worstjes), zijn er veel overeenkomsten (thee, koffie, eieren, zuivel, brood, etc.).

De etiquette van het ontbijt is eenvoudig. Het ontbijt is een zittende maaltijd, met servet, een lepel, een kleine vork en twee kleine messen (snijden en smeren). Gebruik twee borden: een waar je je ontbijt op ‘opschept’, en een waarop je smeert en eet. Moet je lopen voor je ontbijt, bijvoorbeeld in een hotel, loop dan meerdere keren, in plaats van alles op elkaar gestapeld, met het risico dat je ontbijt straks voer is voor het tapijt.

Start je ontbijt voor 9 uur ‘s ochtends en begin met een glas vers geperste sinaasappel- of appelsap. Volgens de oorspronkelijke etiquette dient je startdrankje leeg te zijn, alvorens aan het eten te beginnen. Tijdens de maaltijd zelf nuttig je koffie of thee; altijd je mond deppen aan een servet wanneer je switcht van het een naar het ander.

Gevarieerd ontbijten
Het gevarieerd ontbijten hoort er ook bij; alleen een ei behoort daarom niet tot de mogelijkheden. Granen zijn een goed begin van de dag, dus zorg voor een snee brood (met voorkeur bruin), toasts of volkoren crackers. In een goed hotel zijn broden en toasts al in kleine stukken gesneden. De reden hiervoor is dat je toast nooit aan tafel aansnijdt en ook niet breekt. De stukjes brood of toast moeten klein genoeg zijn om in een paar happen te eten. 

In Nederland houden we van croissantjes bij het ontbijt. Het vergt echter wel wat oefening wil je dit netjes consumeren, want goede croissantjes kruimelen enorm. Waarom is dat goed? Het betekent dat de buitenlaag van het deeg dun en knapperig is; de binnenkant moet zacht zijn. 

Oorspronkelijk hoor je een croissant niet te beleggen en dus niet te snijden. Om dit broodje netjes te eten, is een ‘kaal’ croissantje dus aan te raden. De Fransen eten de croissants eerst aan beide voetjes, dan pas de romp. Wil je het croissant toch beleggen, snijd hem dan niet vanaf de zijkant, maar van boven. Nogmaals: het gekruimel hoort erbij!

Praten of stilte?
Tijdens het ontbijt mag je gewoon een conversatie met elkaar voeren, uiteraard houd je je daarbij aan de tafelmanieren, zoals niet met volle mond praten. Ook behoren vunzige praatjes niet aan de ontbijttafel. Dus wat je gisterenavond op de slaapkamer hebt uitgespookt, bespreek je pas als je van tafel bent. Of niet 😉

Oh, nog een belangrijke toevoeging: ontbijtjes op bed zijn eigenlijk alleen toegestaan voor getrouwde mannen en vrouwen. Maar tussen jou en ons: het is super lief en romantisch en wie kent deze etiquette nou? Gewoon doen dus!

Terug naar blog-overzicht